7 sierpnia 2026 roku wchodzi w życie ustawa z dnia 29 maja 2026 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego.
Wstrzymanie obowiązku spełniania przez konsumenta świadczeń wynikających z umowy kredytu
Ustawa przewiduje, że z chwilą doręczenia pozwanemu pozwu wniesionego przez konsumenta albo z chwilą doręczenia powodowi pozwu wzajemnego wniesionego przez konsumenta obowiązek spełniania przez konsumenta świadczeń wynikających z umowy kredytu ulega wstrzymaniu z mocy prawa do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
Wstrzymanie się przez konsumenta ze spełnianiem tych świadczeń nie może być uznane za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy kredytu. Z powodu ich niespełnienia przez konsumenta pozwany nie może podejmować czynności związanych z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy kredytu, w szczególności rozwiązać umowy kredytu ani zgłosić lub udostępnić informacji o niespełnieniu tych świadczeń: 1) instytucjom utworzonym na podstawie art. 105 ust. 4 ustawy Prawo bankowe, 2) instytucjom finansowym będącym podmiotami zależnymi od banków, 3) biurom informacji gospodarczej, 4) instytucjom pożyczkowym w rozumieniu art. 5 pkt 2a ustawy o kredycie konsumenckim oraz podmiotom, o których mowa w art. 59d tej ustawy.
W przypadku zgłoszenia lub udostępnienia informacji o niespełnieniu przedmiotowych świadczeń przed doręczeniem pozwu albo pozwu wzajemnego, kredytodawca ma obowiązek powiadomić instytucje, podmioty lub biura, o których mowa wyżej, że nastąpił skutek przewidziany w ustawie, w terminie miesiąca od dnia doręczenia pozwu albo pozwu wzajemnego. Instytucje, podmioty lub biura są obowiązane wykreślić dane ze zbioru, w którym są one przetwarzane, w terminie niedłuższym niż miesiąc od dnia otrzymania powiadomienia. Powiadomienie może zostać przekazane w drodze teletransmisji.
Mimo zajścia skutku przewidzianego w ustawie kredytodawca nie może odmówić przyjęcia świadczenia, jeżeli łączna wysokość świadczeń spełnionych już w wykonaniu umowy kredytu jest niższa od kwoty kredytu udostępnionej kredytobiorcy.
Kwestie procesowe
Ustawa przewiduje także, że:
- Sąd pierwszej instancji może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym również w przypadku, gdy strona złożyła wniosek o wysłuchanie jej na rozprawie. Jeżeli strona złożyła wniosek o wysłuchanie jej na rozprawie, przewodniczący, kierując sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, informuje o tym strony, wskazując zasadnicze powody uzasadniające rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, i wyznacza co najmniej dwutygodniowy termin do złożenia pism procesowych.
- Sąd może przesłuchać świadka poza salą sądową w ramach posiedzenia zdalnego mimo złożenia sprzeciwu.
- Strona może być przesłuchana przez złożenie zeznań na piśmie, jeżeli nie zachodzi potrzeba odebrania przyrzeczenia i sąd tak postanowi. W takim przypadku sąd doręcza stronie listę pytań wraz z pouczeniem, że może zostać wezwana na rozprawę.
- Powództwo wzajemne można wytoczyć aż do zamknięcia rozprawy przed sądem pierwszej instancji, a jeżeli sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, aż do wydania wyroku przez sąd pierwszej instancji. Sąd może wyłączyć powództwo wzajemne do oddzielnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia, jeżeli jego rozpoznanie łącznie z powództwem głównym mogłoby doprowadzić do nadmiernej zwłoki w postępowaniu. Sąd właściwy do rozpoznania powództwa głównego jest również właściwy do rozpoznania powództwa wzajemnego bez względu na wartość przedmiotu sporu.
- Jeżeli okoliczności sprawy nie stoją temu na przeszkodzie, uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji może ograniczać się do powołania się na pozew, odpowiedź na pozew lub dalsze pisma przygotowawcze, doręczone stronie przeciwnej przed zamknięciem rozprawy (sąd oznacza w uzasadnieniu pisma i twierdzenia, na które się powołuje) oraz powołania przepisów prawa, na których sąd się oparł.
- Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w składzie jednego sędziego. Sąd pierwszej oraz drugiej instancji rozpoznaje zażalenie w składzie jednego sędziego.
- Sąd drugiej instancji może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, mimo złożenia przez stronę wniosku o przeprowadzenie rozprawy.
Koszty procesy
Jeżeli kredytodawca złożył oświadczenie o potrąceniu po wytoczeniu powództwa, a konsument nie zakwestionował zasadności potrącenia, kredytodawca ponosi koszty procesu w części, w jakiej powództwo zostało oddalone wskutek uwzględnienia potrącenia, niezależnie od wyniku sprawy. Przepis stosuje się odpowiednio do rozstrzygnięcia o kosztach procesu w przypadku umorzenia postępowania na skutek cofnięcia pozwu przez konsumenta wynikającego ze złożonego przez kredytodawcę oświadczenia o potrąceniu
Sąd z urzędu zwraca połowę uiszczonej opłaty:
- powodowi od pozwu cofniętego także po rozpoczęciu posiedzenia, na które sprawa została skierowana,
- stronie od apelacji cofniętej także po rozpoczęciu posiedzenia, na które sprawa została skierowana,
- stronie od skargi kasacyjnej cofniętej także po jej przyjęciu do rozpoznania
– jeżeli cofnięcie to nastąpiło niepóźniej niż 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Wyłączenie stosowania ustawy
Przepisów ustawy nie stosuje się do spraw o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego stwierdzającego obowiązek spełnienia świadczeń z umowy kredytu oraz o uzgodnienie z rzeczywistym stanem prawnym treści księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, na której zostały zabezpieczone wierzytelności o spełnienie świadczeń z takiej umowy.
Przepisów ustawy nie stosuje się do roszczeń dochodzonych w postępowaniu grupowym, upadłościowym oraz restrukturyzacyjnym.